Ticaret sicili işlemleri nasıl yapılır? Şirket kuruluşu, ticaret unvanı değişikliği, adres değişikliği, sermaye artırımı, şube açılışı ve ticaret sicilinden kayıt silme işlemleri hakkında merak ettiğiniz bilgileri bu rehberde bulabilirsiniz.
Bolvadin Ticaret ve Sanayi Odası, ticari faaliyetlerini başlatmak, geliştirmek veya mevcut sicil kayıtlarını güncellemek isteyen işletmelere ticaret sicili işlemleri kapsamında hizmet sunmaktadır.
Ticaret Sicili Nedir?
Ticaret sicili; ticari işletmelerin ve şirketlerin hukuki durumlarına ilişkin kanunen tescil edilmesi gereken bilgilerin kayıt altına alındığı resmi sicildir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenen ticaret sicili, ticari hayatta şeffaflığın ve hukuki güvenliğin sağlanması açısından önemli bir işleve sahiptir.
Ticaret siciline tescil edilen hususlar, kanuni istisnalar dışında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilerek kamuoyunun bilgisine sunulur.
Ticaret sicili işlemleri, Ticaret Bakanlığı'nın gözetim ve denetimi altında ticaret ve sanayi odaları ile ticaret odaları bünyesindeki ticaret sicili müdürlükleri tarafından yürütülmektedir.
Hangi İşlemler Ticaret Sicilinde Yapılır?
İşletmelerin kuruluşundan faaliyetlerinin sona ermesine kadar pek çok işlem ticaret sicili kapsamında gerçekleştirilmektedir.
1. Şirket ve Ticari İşletme Kuruluş İşlemleri
Yeni bir ticari işletme veya şirket kurmak isteyen girişimcilerin, hukuki yapılarına göre ilgili ticaret sicili işlemlerini tamamlamaları gerekmektedir.
Kuruluş işlemleri kapsamında;
- Gerçek kişi ticari işletme tescili
- Limited şirket kuruluşu
- Anonim şirket kuruluşu
- Kooperatif kuruluşu
- Mevzuat kapsamında diğer ticaret şirketlerinin kuruluşları
gerçekleştirilebilmektedir.
Başvuru şartları, gerekli belgeler ve kuruluş süreçleri işletmenin hukuki türüne göre farklılık gösterebilir.
2. Ticaret Unvanı Değişikliği
İşletmeler faaliyetleri sırasında mevcut ticaret unvanlarını değiştirmek isteyebilir.
Ticaret unvanı değişikliğinin geçerli şekilde gerçekleştirilebilmesi için ilgili mevzuata uygun kararların alınması ve değişikliğin ticaret siciline tescil ettirilmesi gerekir.
Başvurularda işletmenin türüne göre karar, sözleşme değişikliği ve diğer destekleyici belgeler talep edilebilir.
Yeni unvanın mevzuata uygun olması ve ticaret sicili kayıtlarındaki mevcut unvanlarla karışıklığa yol açmaması önemlidir.
3. Adres ve Merkez Nakli İşlemleri
İşletmelerin kayıtlı merkez adreslerinde meydana gelen değişikliklerin ilgili şartlar çerçevesinde ticaret siciline bildirilmesi ve tescil ettirilmesi gerekmektedir.
Adres değişikliği işlemleri genel olarak iki grupta değerlendirilir:
Aynı sicil müdürlüğü yetki çevresindeki adres değişikliği: İşletmenin merkez adresinin aynı sicil müdürlüğünün yetki alanı içerisinde değiştirilmesidir.
Farklı sicil müdürlüğü yetki çevresine merkez nakli: İşletme merkezinin başka bir ticaret sicili müdürlüğünün yetki alanına taşınmasıdır.
Farklı sicil müdürlükleri arasında gerçekleştirilecek merkez nakli işlemlerinde ilave belgeler ve siciller arası kayıt süreçleri gündeme gelebilir.
4. Şirket Yetkilisi ve Yönetim Değişiklikleri
Şirketin temsil ve yönetim yetkisine sahip kişilerinde meydana gelen tescile tabi değişiklikler ticaret siciline bildirilmelidir.
Bu işlemler arasında;
- Limited şirket müdürü atanması veya değiştirilmesi
- Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin değişmesi
- Temsil ve ilzam yetkilerinin değiştirilmesi
- Temsil yetkisinin sona ermesi
- Yeni temsilcilerin atanması
yer alabilir.
Başvuru sırasında ilgili şirket organının kararı, yetki kabulü, imza beyanı ve işlem türüne göre diğer belgeler gerekebilir.
5. Sermaye Artırımı ve Azaltımı
Şirketler, faaliyetlerinin gelişmesi veya mali yapılarının yeniden düzenlenmesi amacıyla sermaye değişikliği yapabilir.
Sermaye artırımı: Şirketin esas veya kayıtlı sermaye sistemine göre çıkarılmış sermayesinin ilgili usullerle yükseltilmesidir.
Sermaye azaltımı: Şirket sermayesinin kanunda öngörülen şartlar ve usuller çerçevesinde düşürülmesidir.
Bu işlemler; şirket türüne, sermaye yapısına ve uygulanacak yönteme göre genel kurul veya ilgili organ kararları, mali müşavir ya da denetçi raporları ve diğer özel belgeleri gerektirebilir.
Sermaye değişikliklerinin tescilinden önce güncel mevzuat ve başvuru şartlarının kontrol edilmesi önemlidir.
6. Şube Açılışı ve Kapanışı
İşletmeler ticari faaliyetlerini farklı adreslerde sürdürebilmek amacıyla şube açabilir.
Ticari işletme şubelerinin, kanunda öngörülen şartlarla bulundukları yerin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekir.
Şube işlemleri kapsamında;
- Yeni şube açılışı
- Şube adres değişikliği
- Şube yetkilisi değişikliği
- Şube kapanışı
gibi başvurular yapılabilir.
Şube işlemlerinde merkez işletmeye ilişkin sicil bilgilerinin ve gerekli kararların hazırlanması gerekebilir.
7. Ortaklık ve Pay Devri İşlemleri
Şirket ortaklık yapılarında zaman içerisinde değişiklikler meydana gelebilir.
Özellikle limited şirketlerde esas sermaye payı devrinin geçerliliği ve tescili için Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
Anonim şirketlerde ise her pay devri doğrudan ticaret siciline tescile tabi değildir. İşlem türüne, payın niteliğine ve ilgili mevzuata göre yükümlülükler farklılaşabilir.
Başvuru öncesinde şirket türüne uygun prosedürün belirlenmesi önemlidir.
8. Tasfiye ve Ticaret Sicilinden Terkin
Faaliyetlerine son verme kararı alan şirketlerin hukuki durumlarına göre tasfiye ve terkin işlemleri gerçekleştirilir.
Tasfiye, şirketin faaliyetlerinin sona erdirilmesine yönelik olarak alacak, borç, mal varlığı ve diğer yükümlülüklerinin ilgili mevzuata göre sonuçlandırılması sürecidir.
Terkin ise gerekli hukuki şartların tamamlanmasının ardından ticaret sicilindeki kaydın silinmesidir.
Gerçek kişi ticari işletmelerin ticareti terk işlemleri ile sermaye şirketlerinin tasfiye süreçleri birbirinden farklıdır.
Ticaret Sicili Başvurusu Nasıl Yapılır?
Ticaret sicili işlemleri, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden başlatılmaktadır.
Başvuru süreçleri işlem türüne göre değişebilmekle birlikte genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır.
1. MERSİS Sistemine Giriş
İlk olarak Ticaret Bakanlığı'nın MERSİS platformuna giriş yapılmalıdır.
MERSİS: https://mersis.ticaret.gov.tr
Sisteme desteklenen kimlik doğrulama yöntemleriyle giriş yapılarak başvuru işlemlerine başlanabilir.
2. İşlem Türünün Seçilmesi
Kuruluş başvurularında kurulacak şirket veya işletmenin türü seçilir.
Mevcut işletmelere ilişkin işlemlerde ise yetkili olunan şirket veya ticari işletme üzerinden ilgili değişiklik ya da terkin başvurusu oluşturulur.
3. Başvuru Bilgilerinin Doldurulması
İşlem türüne göre ticaret unvanı, adres, faaliyet alanı, ortaklık ve temsil bilgileri ile gerekli diğer kayıtlar sisteme girilir.
Girilen bilgilerin doğru, eksiksiz ve güncel olması başvurunun sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir.
4. Gerekli Belgelerin Hazırlanması
İşlemin niteliğine göre şirket kararları, başvuru dilekçeleri, sözleşmeler, imza belgeleri ve diğer evraklar hazırlanır.
Elektronik ortamda düzenlenebilen veya doğrulanabilen belgeler için sistemde sunulan yöntemler kullanılır.
Gerekli hallerde fiziki belge sunumu veya sicil müdürlüğünde işlem yapılması istenebilir.
5. Başvurunun Ticaret Sicili Müdürlüğüne İletilmesi
MERSİS üzerindeki işlemler tamamlandıktan sonra başvuru ilgili ticaret sicili müdürlüğünün değerlendirmesine sunulur.
Başvurunun türüne göre randevu alınması, yetkililerin hazır bulunması veya tamamlayıcı belgelerin ibraz edilmesi gerekebilir.
6. Tescil ve İlan İşlemleri
Başvurunun ilgili mevzuata uygun bulunması ve gerekli şartların tamamlanmasının ardından tescil işlemi gerçekleştirilir.
İlanı zorunlu olan hususlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanmak üzere elektronik ortamda iletilir.
Tescil ve ilan işlemleri sonrasında işletmenin ilgili resmi sicil kayıtları güncellenmiş olur.
Ticaret Sicili İşlemleri İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Belgeler şirket türüne ve işlem konusuna göre farklılık göstermektedir.
Genel olarak başvuru türüne bağlı şekilde şu belgeler gerekli olabilir:
- İşlem türüne uygun başvuru dilekçesi
- MERSİS başvuru veya talep numarası
- Şirket sözleşmesi veya sözleşme değişikliği metni
- Genel kurul, ortaklar kurulu veya yönetim kurulu kararları
- Yetkili kişilerin kimlik ve imza bilgileri
- Vekâletname veya yetkilendirme belgeleri
- İşleme özgü mali müşavir, denetçi ya da diğer teknik raporlar
- Özel durumlarda ilgili kurum izinleri veya onayları
Önemli: Yukarıdaki liste genel bilgilendirme niteliğindedir. Tüm belgeler her işlem için zorunlu değildir. Güncel evrak listesinin başvuru türüne göre kontrol edilmesi gerekir.
Ticaret Sicili Tescil Süreleri
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 30. maddesine göre, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça tescili isteme süresi 15 gündür.
Bu süre, tescili gerektiren işlemin veya hukuki olgunun gerçekleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ticaret sicili müdürlüğünün yetki çevresi dışında oturanlar için kanunda bir aylık süre öngörülmüştür.
Bununla birlikte şirket kuruluşu, bazı şirket kararları ve diğer özel işlemler için farklı süreler düzenlenmiş olabilir.
Tescil başvurularının yasal süresi içerisinde gerçekleştirilmemesi durumunda hukuki ve idari yaptırımlar gündeme gelebilir.
Bu nedenle işletmelerin tescile tabi değişikliklerini zamanında bildirmeleri önemlidir.
Ticaret Sicili İşlemlerinde MERSİS'in Önemi
Merkezi Sicil Kayıt Sistemi, şirket ve ticari işletmelerin kayıt, değişiklik ve terkin işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan resmi bilgi sistemidir.
MERSİS sayesinde;
- Şirket kuruluş ve değişiklik başvuruları oluşturulabilir.
- Ticari işletmelerin kayıt bilgileri merkezi sistemde tutulur.
- Belirli işlemler için elektronik başvuru ve belge hizmetlerinden yararlanılabilir.
- Başvuru ve tescil süreçlerinde elektronik işlem imkânları kullanılabilir.
- Sistemde sunulan yetki, karar ve randevu modüllerinden yararlanılabilir.
MERSİS üzerinden başvuru oluşturulması, her işlem için tescilin otomatik olarak tamamlandığı anlamına gelmez. Başvurular ilgili sicil müdürlüğü tarafından mevzuat kapsamında değerlendirilir.
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nedir?
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, ticaret siciline ilişkin mevzuat gereğince ilan edilmesi gereken hususların yayımlandığı resmi ilan yayınıdır.
Şirket kuruluşları, ticaret unvanı değişiklikleri, merkez nakilleri, temsil ve yönetim değişiklikleri ile diğer tescile tabi işlemlerin ilanları bu Gazete'de yayımlanabilir.
İşletmeler, yayımlanmış ilanlarını Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin resmi internet sitesinden sorgulayabilir.
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi: https://www.ticaretsicil.gov.tr
Ticaret Sicili İşlem Ücretleri
Ticaret sicili işlemlerinde başvurunun türüne ve ilgili mevzuata göre tescil, ilan ve diğer yasal ücretler uygulanabilir.
Kuruluş, değişiklik, sermaye işlemleri ve terkin başvurularının ücretleri birbirinden farklılık gösterebilir.
Güncel işlem bedelleri hakkında Bolvadin Ticaret ve Sanayi Odası ile iletişime geçerek bilgi alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ticaret siciline kayıt yaptırmak zorunlu mudur?
Ticaret siciline kayıt yükümlülüğü, işletmenin hukuki statüsüne ve ilgili mevzuata göre belirlenir. Ticari işletme işleten tacirler ile ticaret şirketlerinin tescile tabi hususları kanuni şartlar çerçevesinde sicile kaydedilir.
Şirket kuruluş işlemleri internet üzerinden yapılabilir mi?
Evet. Şirket kuruluş başvuruları MERSİS üzerinden başlatılabilir. Ancak başvurunun tamamlanması için işlem türüne göre sicil müdürlüğünde imza, belge sunumu veya diğer işlemler gerekebilir.
Ticaret sicili işlemleri ne kadar sürer?
İşlem süresi başvurunun türüne, belgelerin eksiksiz olmasına ve gerekli incelemelerin tamamlanmasına bağlıdır. Kesin süre bilgisi için ilgili ticaret sicili müdürlüğüne başvurulmalıdır.
Şirket adresim değiştiğinde ticaret siciline bildirim yapmalı mıyım?
Evet. Şirket merkez adresindeki tescile tabi değişiklikler, ilgili mevzuatta belirtilen usul ve süreler içerisinde ticaret siciline bildirilmelidir.
Ticaret unvanımı değiştirebilir miyim?
Evet. Ticaret unvanı, mevzuatta belirtilen şartlara uyulması ve gerekli karar ile tescil işlemlerinin tamamlanması koşuluyla değiştirilebilir.
Şirketi kapatmak için yalnızca vergi dairesine bildirim yapmak yeterli midir?
Hayır. Ticaret siciline kayıtlı şirketlerin sona ermesi, tasfiyesi ve terkin işlemleri için şirket türüne göre ticaret sicilinde de gerekli işlemlerin yapılması gerekir.
Ticaret sicili kayıtlarını nereden sorgulayabilirim?
İşlem türüne göre MERSİS, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ve ilgili sicil müdürlüğünün sunduğu hizmetlerden yararlanabilirsiniz.
Ticaret sicili ile oda sicili aynı şey midir?
Hayır. Ticaret sicili, işletme ve şirketlere ilişkin tescile tabi hukuki kayıtların tutulduğu resmi sicildir. Oda sicili ise ilgili işletmenin ticaret ve sanayi odasındaki üyelik kayıtlarını içerir.
Bu iki kayıt sistemi birbiriyle ilişkili olmakla birlikte farklı hukuki amaçlara hizmet etmektedir.
Bolvadin Ticaret ve Sanayi Odası İletişim
Ticaret sicili işlemleri, şirket kuruluşları, adres ve unvan değişiklikleri, tescil başvuruları ve gerekli evraklar hakkında ayrıntılı bilgi almak için Bolvadin Ticaret ve Sanayi Odası ile iletişime geçebilirsiniz.
Telefon: 0272 612 50 10
E-posta: [email protected]
Çalışma Saatleri: Hafta içi 08.30–12.00 / 13.30–17.30
MERSİS Başvuru Sistemi: https://mersis.ticaret.gov.tr
Bolvadin Ticaret ve Sanayi Odası olarak bölgemizde ticari faaliyet gösteren işletmelerin kuruluş, değişiklik ve tescil süreçlerinde doğru bilgiye ulaşmalarını önemsiyoruz. İşletmelerimizin resmi işlemlerini mevzuata uygun şekilde yürütebilmelerine destek olmak amacıyla bilgilendirme hizmetlerimizi sürdürüyoruz.






